Petrova crkva u je najstariji sačuvani pravoslavni hram u Srbiji , sagrađena je krajem IX i početkom X veka, na temeljima starijeg hrama iz VI veka. To su utvrdili istraživači pedesetih i šezdesetih godina prošlog veka.
![](https://www.kraljevackenovosti.com/wp-content/uploads/2018/12/petrova-crkvaa-280x130.jpg)
U gradnji Petrove crkve, kako navodi protojerej stavrofor Tomislav Milenković, ima više slojeva gradnje: temelji su iz VI veka,sadašnja konstrukcija iz IX i početkaX veka,kasnije je bilo dogradnje i rekonstrukcije ,a prema nekim istraživačima jedan deo zapadne priprate je sagrađen u prvoj polovini XV veka. Renovirana je 1728.godine, južna priprata je dozidana 1835.godine. Vršena su arheološka istraživanja pedesetih i šezdesetih godina prošlog veka a konzervacija i restauracija fresaka vršena je osamdesetih godina prošlog veka.
Krajem prošlog veka su konačno završena sva arheološka istraživanja područja Starog Rasa i deo te celine , Petrova crkva , se od 1979 godine nalazi se na listi svetske baštine UNESKO-a u okviru prostorne kulturno istorijske celine Stari Ras sa Sopoćanima. U tu celinu spada i utvrđenje Ras,Trgovište i manastir Đurđevi stupovi kao prva kategorija spomenika.
Petrova crkva sagrađena je u stilu romanske arhitekture u obliku rotonde i to je njena specifičnost. Svi stari pravoslavni hramovi u Srbiji imaju kvadratnu osnovu, jedino Petrova crkva ima kružnu i to je čini izuzetnom. Hram Sv. Donata u Zadru iz kraja IX veka je sličan po obliku rotonde, ima galeriju kao i Petrova crkva ali je većih dimenzija od Petrove crkve.
![](https://www.kraljevackenovosti.com/wp-content/uploads/2018/12/unutrasnjost-petrove-crkve-280x130.jpg)
Petrova crkva je vezana za dinastiju Nemanjića ali treba reći da nema mnogo pisanih tragova o samom istorijatu Petrove crkve. Jedan pisani istorijski izvor je ,letopis popa Dukljanina i smatraju ga verodostojnim u nekim podacima.Tu je zapisano da je Petrovu crkvu sagradio knez Pavlomir Bela u VI veku.
U to vreme Srbi su bili naseljeni na ovim prostorima . Krajem IX veka ovde je vladao knez Časlav, nije postojala samostalnost srpske crkve već je ona bila u okviru tadašnje ohridske arhiepiskopije pod upravom Vizantije.
Petrova crkva je bila sedište stare Raške episkopije u vreme vladavine Stefana Nemanje. UPetrovoj crkvi je sačuvana stara srednjovekovna krstionica a u toj krstionici kršteni su i Nemanjini potomci, Vukan, Stefan i Rastko. Tu je , sve do prvih decenija XVI veka bilo sedište Raške episkopije.
Stefan Nemanja se 1196 godine na Saboru održanom u Petrovoj crkvi odrekao vlasti , zamonašio se zajedno sa ženom mu Anom a potom oni odlaze, Stefan u Studenicu , a Ana u Bogorodičin manastir kod Kuršumlije.
Kada su Turci u osvojili Balkansko poluostrvo i Srbiju sedište Raške episkopije je izmešteno iz Petrove crkve tokom prvih decenija XVI veka, u manastir Svete Varvare čiji se ostaci nalaze na putu za manastir Sopoćan. Tu je bilo sedište episkopije sve do početka XVIII veka kada je prebačeno u sam grad Novi Pazar ,na lokaciju u sadašnjoj ulici Relje Krilatice.
Danas se u Petovoj crkvi obavljaju redovna bogosluženja a ona je i vrlo posećeni objekat od strane turista iz svih zemalja sveta. Njih najviše interesuje arhitektura crkve , ta preromanska arhitektura sa dogradnjama iz kasnijih perioda ,posebno galerija u crkvi .
Turistička organizacija Novog Pazara prezentujući potencijale i ponudu grada uvek ističe i prezentuje i Petrovu crkvu.
Privodi se kraju izrada projektne dokumentacije za revitalizaciju objekta u severnom delu porte na starim temeljima kako bi se stvorili bolji uslovi za prijem i prihvat sve većeg broja turista.
Za to postoji podrška Ministarstva kulture, Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, a očekuje se i podrška Ministarstva trgovine ,turizma i telekomunikacija kako bi se unapredila okolna turistička infrastruktura.
Iako na Uneskovoj listi Svetske baštine Petrova crkava još uvek nema monografiju koja bi u potpunosti osvetlila njenu ulogu u istoriji Srpskog naroda i ovih prostora.
Tekst je jedаn od sаdržаjа medijskog projektа „Dolinа krаljevа“ je grаditelj nаšeg , evropskog , identitetа“ kogа sprovode „KV Novosti-on line“ аkogа je podržаlo Ministаrstvo kulture i informisаnjа .Stаvovi izneti u tekstusu isključivа odgovornost „KV Novosti-on line“ i ni nа koji nаčin nepredstаvljаju stаvove i mišljenjа Ministаrstvа kulture i informisаnjа
Broj pregleda: 6840
Komentari su zatvoreni.